Sau sinh, cơ thể người phụ nữ phải trải qua rất nhiều thay đổi. Không ít chị em khi thấy kỳ kinh trở lại kéo dài, ra máu nhiều liền lo lắng: “Không biết như vậy có bình thường không, hay là mình đang mắc bệnh gì?” Rong kinh sau sinh là tình trạng khá thường gặp, nhưng không phải lúc nào cũng nên chủ quan. Cùng tìm hiểu kỹ hơn để mẹ biết khi nào có thể yên tâm theo dõi, khi nào cần đi khám sớm.

Rong kinh là gì?

Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Thế giới (FIGO), rong kinh được định nghĩa là tình trạng ra kinh kéo dài hơn 8 ngày.
Định nghĩa này cũng áp dụng cho phụ nữ sau sinh khi kinh nguyệt đã quay trở lại.

Đừng nhầm rong kinh với sản dịch sau sinh

Trong những ngày đến vài tuần đầu sau sinh, người phụ nữ sẽ ra sản dịch – đây không phải là kinh nguyệt.

• Sản dịch là máu và dịch còn sót lại trong buồng tử cung sau thai kỳ
• Những ngày đầu có màu đỏ sẫm, lượng nhiều
• Sau đó nhạt dần, ít dần và tự hết

Kinh nguyệt thật sự chỉ được tính khi chu kỳ sinh lý quay trở lại, thường sau:

• 6–8 tuần ở phụ nữ không cho con bú
• Muộn hơn, thậm chí vô kinh suốt thời gian cho con bú, ở phụ nữ cho bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ

Việc có kinh trở lại không liên quan đến sinh thường hay sinh mổ.

Vì sao sau sinh dễ bị rong kinh?

1. Rối loạn rụng trứng – nguyên nhân thường gặp nhất

Sau thời gian dài buồng trứng “nghỉ ngơi” trong thai kỳ, cộng với thay đổi nội tiết tố, quá trình rụng trứng trong những chu kỳ đầu sau sinh thường chưa ổn định.

Điều này có thể gây:

• Rong kinh
• Kinh nguyệt không đều

Đây là rối loạn chức năng tạm thời, không phải bệnh lý. Ở nhiều phụ nữ, kinh nguyệt sẽ tự ổn định sau vài chu kỳ, không cần điều trị.

Một số trường hợp rối loạn phóng noãn do nguyên nhân rối loạn nội tiết, có thể đã tồn tại từ trước mang thai hoặc mới xuất hiện như: hội chứng buồng trứng đa nang, rối loạn chức năng tuyến giáp (suy giáp hoặc cường giáp).

Hội chứng buồng trứng đa nang

Đây là bệnh lý thường gặp ở phụ nữ trẻ, gây:

• Rong kinh
• Kinh nguyệt không đều

Thường đã có rối loạn kinh nguyệt từ trước khi mang thai, kèm theo:

• Tăng cân, béo phì
• Rậm lông, mụn
• Hiếm muộn

Buồng trứng đa nang còn làm tăng nguy cơ tim mạch, đái tháo đường type 2 và ung thư nội mạc tử cung nếu không được theo dõi lâu dài.

Rối loạn chức năng tuyến giáp

Rối loạn nội tiết tuyến giáp có thể gây rong kinh, người bệnh có thể có các biểu hiện của cường giáp như hồi hộp, tim đập nhanh, run tay, ra nhiều mồ hôi, sụt cân nhiều..; hoặc triệu chứng của nhược giáp như mệt mỏi, tăng cân, táo báo, sợ lạnh, da khô,…

Chẩn đoán cần xét nghiệm máu kiểm tra hormone tuyến giáp.

2. Các bệnh lý lành tính của tử cung

Một số bệnh lý có thể đã tồn tại trước khi mang thai và tiếp tục gây rong kinh sau sinh:

• U xơ tử cung
• Lạc nội mạc tử cung trong cơ tử cung
• Polyp tử cung

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm phụ khoa, đôi khi cần siêu âm bơm nước buồng tử cung.

3. Các bệnh lý ác tính của tử cung (hiếm gặp)

Tăng sinh nội mạc tử cung và ung thư nội mạc tử cung là nguyên nhân hiếm gặp, nhưng cần được lưu ý, nhất là ở phụ nữ có yếu tố nguy cơ:

• Trên 35 tuổi
• Thừa cân, béo phì
• Đái tháo đường
• Hút thuốc
• Có tiền sử gia đình ung thư nội mạc tử cung, ung thư đại tràng

Khi nghi ngờ, bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm ngả âm đạo và có thể cần sinh thiết nội mạc tử cung.

4. Sử dụng thuốc ngừa thai nội tiết

Một số loại thuốc tránh thai sau sinh có thể gây rong kinh trong vài tháng đầu, sau đó chu kỳ sẽ ổn định hoặc vô kinh tùy loại thuốc.

Khi nào rong kinh sau sinh cần đi khám?

Tất cả những trường hợp xác định là rong kinh (không phải là ra sản dịch sau sinh) đều cần phải đi khám để được chẩn đoán tìm nguyên nhân gây rong kinh và điều trị phù hợp

Những trường hợp nên đi khám ngay nếu rong kinh kèm theo một trong các dấu hiệu sau:

• Ra máu rất nhiều: ướt đẫm băng vệ sinh lớn trong hơn 2 giờ, máu cục lớn
• Có những triệu chứng của thiếu máu như mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, ngất
• Rong kinh kèm đau bụng kinh nhiều phải dùng thuốc giảm đau
• Rong kinh kèm sốt
  

Rong kinh kéo dài có thể gây thiếu máu, làm người mẹ mệt mỏi, chóng mặt, giảm chất lượng cuộc sống.

Điều trị rong kinh sau sinh như thế nào?

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể:

• Rối loạn rụng trứng: sử dụng thuốc cầm máu trong giai đoạn đang rong kinh, sau đó có thể theo dõi đa số kinh nguyệt sẽ tự ổn định.
• U xơ tử cung: điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật tùy kích thước, triệu chứng và mong muốn sinh con
• Lạc nội mạc tử cung: chủ yếu điều trị bằng thuốc nội tiết
• Polyp tử cung: phẫu thuật nội soi buồng tử cung cắt polyp
• Buồng trứng đa nang: thuốc nội tiết kết hợp kiểm soát cân nặng
• Rối loạn tuyến giáp: điều trị chuyên khoa nội tiết
• Bệnh lý ác tính: cần can thiệp theo phác đồ chuyên sâu

Việc lựa chọn phương pháp điều trị sẽ được bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng cho từng người.

Điều phụ nữ sau sinh cần ghi nhớ

• Phân biệt rõ sản dịch và kinh nguyệt
• Rong kinh trong những chu kỳ đầu sau sinh có thể là sinh lý
• Giữ tâm lý ổn định, theo dõi cơ thể
• Không chủ quan nếu có dấu hiệu bất thường

Rong kinh sau sinh có thể chỉ là biểu hiện tạm thời của cơ thể đang điều chỉnh lại nội tiết, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của bệnh lý cần can thiệp.
Khi có nghi ngờ, việc thăm khám sớm sẽ giúp người phụ nữ an tâm hơn và bảo vệ sức khỏe lâu dài.